Waarden Test: ontdek wat jou echt drijft

In het kort

De Schwartz-waardentest (PVQ-40, 40 vragen, ongeveer 6 minuten) doe je gratis en zonder account: je ziet direct je scores en percentielen op de 10 universele kernwaarden — zoals Zelfsturing, Prestatie, Welwillendheid en Veiligheid — die je het sterkst drijven. Waarden zijn persoonlijke drijfveren (wat jíj belangrijk vindt), anders dan normen, die sociale verwachtingen zijn (wat 'hoort'). Je waardenprofiel is niet statisch: het verschuift door levenservaringen en groei over de loop van je leven.

Wat krijg je?

De gratis test hierboven laat je meteen je score en percentiel zien op elk van de 10 kernwaarden — precies zoals in het voorbeeld hieronder.

Voorbeeld van je uitslag

De score is het gemiddelde op de schaal; het percentiel (P) laat zien hoe deze fictieve uitslag zich verhoudt tot de bevolking — P70 betekent hoger dan 70% van de mensen.

De duiding van dit profiel — hoe je waarden onderling samenhangen en waar ze op spanning staan —, de zeven andere vragenlijsten en je persoonlijke rapport vragen een account. Je antwoorden gaan mee: de waardentest staat dan al op afgerond.

Wil je verder? Het volledige assessment omvat 365 vragen verdeeld over 8 vragenlijsten en duurt ongeveer 45 minuten. Je begint met de gratis waardentest hierboven; de rest volgt zodra je een account maakt.

Wat zijn persoonlijke waarden?

Waarden zijn de abstracte doelen die je leven richting geven. Shalom Schwartz ontwikkelde in 1992 een theorie die tien universele waardedimensies identificeert — dimensies die in elke cultuur terugkomen, van Japan tot Brazilie. Je waardenprofiel verklaart waarom je bepaalde keuzes moeiteloos maakt en andere eindeloos uitstelt.

Waarden zijn niet statisch. Ze verschuiven door levenservaringen, veranderende omstandigheden en persoonlijke groei. Maar op elk moment vormen ze een intern kompas dat bepaalt waar je energie naartoe stroomt — of juist stokt. Het kennen van je waardenprofiel maakt bewuste keuzes mogelijk waar je anders op automatische piloot handelt.

Wil je eerst woorden geven aan wat jij belangrijk vindt? Bekijk de kernwaardenlijst met keuzehulp.

Het verschil tussen normen en waarden

Normen en waarden worden vaak in één adem genoemd, maar het zijn verschillende dingen. Je persoonlijke waarden zijn innerlijke drijfveren: wat jíj fundamenteel belangrijk vindt, zoals zelfsturing, prestatie of veiligheid. Normen zijn de sociale spelregels daaromheen — wat je omgeving als gepast of 'normaal' beschouwt. Waarden komen van binnenuit; normen worden van buitenaf opgelegd.

Het onderscheid telt omdat wrijving juist ontstaat waar jouw waarden botsen met de heersende normen en waarden van je omgeving. Wie hoog scoort op Zelfsturing maar werkt binnen strakke regels (een sterke Conformisme-norm), voelt die spanning dagelijks. Weten wat jouw waarden zijn maakt zichtbaar waar je je aanpast aan normen die niet de jouwe zijn — en waar dat je energie kost.

De 10 kernwaarden van Schwartz

Hoe werkt de PVQ-40 methode?

Innerscape gebruikt de Portrait Values Questionnaire (PVQ-40), ontwikkeld door Schwartz in 2003. In tegenstelling tot traditionele vragenlijsten die vragen hoe belangrijk je iets vindt, werkt de PVQ met korte beschrijvingen van personen. Per beschrijving geef je aan in hoeverre die persoon op jou lijkt.

Deze indirecte methode voorkomt sociaal wenselijke antwoorden. Je vergelijkt jezelf met iemand anders in plaats van direct over jezelf te oordelen — dat levert eerlijkere resultaten op.

De 40 beschrijvingen dekken alle tien waardedimensies. Er zijn geen goede of foute antwoorden. Je profiel toont niet welke waarden "beter" zijn, maar welke bij jou het sterkst aanwezig zijn — en welke op de achtergrond opereren.

Waarden en de rest van je profiel

Wat is het Schwartz circumplex?

De tien waarden staan niet los van elkaar — ze zijn gerangschikt in een cirkel, het zogeheten circumplex. Waarden die naast elkaar liggen zijn compatibel en versterken elkaar. Waarden die tegenover elkaar staan, staan op spanning. Zo botst Zelfsturing (eigen koers varen) met Conformisme (regels volgen), en staat Stimulatie (opwinding zoeken) tegenover Veiligheid (stabiliteit bewaken). Universalisme (het grotere goed) staat op spanning met Macht (eigen belang), en Welwillendheid (zorg voor naasten) contrasteert met Prestatie (persoonlijk succes).

Op een hoger niveau ontstaan vier groepen. Openheid voor verandering (Zelfsturing en Stimulatie) staat tegenover Behoudendheid (Conformisme, Traditie en Veiligheid). Zelftranscendentie (Universalisme en Welwillendheid) staat tegenover Zelfversterking (Macht en Prestatie). Deze vier kwadranten vormen het spanningsveld waarbinnen je waardenprofiel zich beweegt.

De circulaire structuur betekent dat je niet alles kunt maximaliseren. Wie Zelfsturing hoog waardeert, zal Conformisme bijna altijd lager plaatsen — en andersom. Dit is geen fout in het model of een tekortkoming in jou. Het is een fundamenteel kenmerk van menselijke motivatie: prioriteiten stellen betekent onvermijdelijk iets anders loslaten.

Wil je de theorie zelf doorgronden — de herkomst van het model, de waardencirkel als diagram, de meetinstrumenten en de verfijning naar negentien waarden — lees dan de waardentheorie van Schwartz.

Hoe beïnvloeden je waarden je carrièrekeuze?

De meeste mensen zijn een mix — en juist die mix maakt je carrièrepad uniek.

Waarom botsen je waarden soms?

Het is normaal dat je waarden met elkaar botsen — de cirkel van Schwartz plaatst tegenoverliggende waarden letterlijk tegenover elkaar, dus die spanning zit in het model, niet in jou. Wil je zien hoe dat er in de praktijk uitziet, met concrete werk- en privésituaties per botsing en een reflectiewerkblad om je eigen conflict te ontleden? Lees dan waardenconflict: herken botsende waarden op werk en thuis.

Bronnen

Veelgestelde vragen