Kernwaarden lijst: 40 waarden om uit te kiezen

In het kort

Deze kernwaarden lijst telt 40 concrete waarden, verdeeld over de tien universele waardencategorieën van Schwartz. Kies er met de keuzehulp hieronder maximaal vijf: je ziet direct bij welk Schwartz-cluster elke waarde hoort en of er spanning zit tussen je keuzes. De keuzehulp is verkennend — ze meet niets en slaat niets op. Wil je weten hoe sterk elke waarde daadwerkelijk bij jou weegt, dan is de waardentest de logische volgende stap.

Wat een kernwaarde is — en niet is

Een kernwaarde is een drijfveer die vrijwel elke keuze kleurt, ook wanneer je er niet bewust bij stilstaat. Het is geen doel dat je afvinkt, maar een richting die telkens terugkomt: in de baan die je aanneemt, het gesprek dat je wel of niet aangaat, de manier waarop je een conflict oplost. Vrijheid als kernwaarde betekent niet dat je één keer voor autonomie kiest — het betekent dat je die afweging keer op keer maakt, vaak zonder het woord er zelf op te plakken.

Een kernwaarde is ook geen norm en geen persoonlijkheidstrek. Een norm is wat je omgeving van je verwacht; een kernwaarde is wat jij zelf belangrijk vindt, ongeacht wat er van je gevraagd wordt. En waar een persoonlijkheidstrek beschrijft hóe je iets doet — impulsief of bedachtzaam, terughoudend of uitbundig — beschrijft een kernwaarde waaróm je het doet. Twee mensen met dezelfde waarde Prestatie kunnen zich totaal verschillend gedragen: de één jaagt op zichtbare titels, de ander op stille vakbekwaamheid. Beiden worden gedreven door hetzelfde motief.

Dat maakt een kernwaardenlijst nuttig als startpunt en riskant als eindpunt. De woorden helpen je iets te benoemen dat vaag aanvoelde. Maar een lijst kiezen is geen meting: het zegt iets over welke woorden bij je resoneren op dit moment, niet hoe sterk elke waarde daadwerkelijk je gedrag stuurt ten opzichte van de rest van de bevolking.

Een bruikbare vuistregel: vraag jezelf niet af welke waarde je zou móeten hebben, maar welke keuze je onbewust al maakt. Iemand die keer op keer de veilige optie neemt boven de spannende, laat daarmee zien dat Veiligheid zwaarder weegt dan Stimulatie — ongeacht wat hij zelf zou willen dat waar was. De lijst werkt het best als hulpmiddel om gedrag te verklaren, niet om een ideaalbeeld van jezelf te bevestigen.

De lijst: 40 kernwaarden, tien clusters

De veertig waarden hieronder zijn gegroepeerd volgens de tien waardecategorieën die Schwartz identificeerde: Zelfsturing, Stimulatie, Hedonisme, Prestatie, Macht, Veiligheid, Conformisme, Traditie, Welwillendheid en Universalisme. Klik een waarde aan om hem te selecteren — tot maximaal vijf. Klik nog een keer om hem weer los te laten.

Elke Schwartz-waarde staat hier voor minstens vier concrete, alledaagse woorden, zodat je niet blijft hangen in abstracte termen als “Zelfsturing”, maar kunt kiezen uit iets herkenbaars als Vrijheid, Creativiteit of Nieuwsgierigheid. De indeling volgt dezelfde tien categorieën als de volledige waardentheorie van Schwartz — alleen de woorden zijn concreter gemaakt, zodat je ze kunt herkennen zonder eerst de theorie te hoeven kennen.

Wat je selectie zegt — en wat niet

Vijf woorden aanklikken vertelt je iets: welke termen bij jou een lichte herkenning oproepen. Het cluster en de hogere-orde groep die bij je keuze verschijnen, laten zien waar die herkenning vandaan komt — of je bijvoorbeeld vooral naar Openheid voor verandering trekt, of juist naar Behoudendheid. Dat is bruikbare informatie, ook zonder dat er iets gemeten is.

Wat je selectie niet zegt, is hoe sterk elke waarde precies weegt, en hoe die weging zich verhoudt tot een grote groep andere mensen. Twee bezoekers die allebei Vrijheid en Rechtvaardigheid kiezen, kunnen op een echte meting alsnog ver uit elkaar liggen: de een matig hoog op Zelfsturing, de ander extreem hoog. De keuzehulp toont geen scores en geen percentielen, met opzet — dat is precies waar de PVQ-40, de vragenlijst achter de waardentest, wél toe in staat is.

Verschijnt er een spanningszin bij je selectie, dan hoort dat erbij. Het Schwartz-model plaatst de tien waarden in een cirkel waarin tegenoverliggende waarden elkaar structureel tegenwerken. Wie zowel Zelfsturing als Conformisme hoog waardeert, ervaart die spanning in concrete keuzes — dat is geen inconsistentie in jou, maar een kenmerk van het model zelf.

De keuzehulp toont steeds maximaal één spanningszin tegelijk, ook als je top vijf technisch meerdere botsende paren bevat. Dat is een bewuste keuze: het doel is een denkrichting aanreiken, geen uitputtende analyse van elk mogelijk conflict in je selectie. Voor dat laatste — een volledig overzicht van waar jouw profiel precies wringt — is een gemeten profiel nodig, geen keuzehulp.

Van lijst naar meting

Een lijst met woorden geeft richting, maar geen rangorde. Wil je weten welke van je waarden werkelijk het zwaarst wegen — niet omdat het woord je aansprak, maar omdat het patroon in je antwoorden dat aantoont — dan is de volgende stap de waardentest van Innerscape. Die meet de tien Schwartz-waarden met de PVQ-40: veertig korte portretten van personen, waarbij je aangeeft hoezeer die persoon op jou lijkt. Gratis, zonder account, en je ziet direct je score en percentiel op elk van de tien waarden.

Het verschil tussen deze pagina en de waardentest zit in het bewijs. Hier kies je op gevoel; de test rekent je antwoorden op veertig portretbeschrijvingen om tot een score en percentiel per waarde. Beide zijn nuttig, maar ze beantwoorden een andere vraag: welke woorden voelen kloppend, tegenover hoe sterk elke waarde daadwerkelijk je gedrag stuurt, vergeleken met een grote groep andere mensen.

Wil je eerst de achterliggende theorie doorgronden — waarom het er precies tien zijn, hoe de cirkelstructuur werkt en waar het model zijn grenzen kent — lees dan de waardentheorie van Schwartz.

Bronnen

Veelgestelde vragen