Stressbestendigheid
Copingstijlen: voorbeelden uit het echte leven
Drie herkenbare situaties, veertien manieren waarop mensen erop reageren — elk gelabeld met de copingstrategie die de Brief COPE meet. Geen enkele reactie is per definitie fout: de context bepaalt of een strategie werkt.
In het kort
Copingstijlen worden concreet in gedrag: dezelfde stressor roept bij de een een lijst met stappen op, bij de ander een gesprek met een vriend, bij een derde een avond niet aan het probleem denken. Deze pagina laat drie herkenbare situaties zien — een deadline op werk, een conflict in een relatie, een tegenslag met je gezondheid — met telkens vier of vijf reacties die je bij de 14 strategieën van de Brief COPE kunt indelen. Geen van die strategieën is per definitie goed of fout; welke werkt, hangt af van de situatie.
Wat coping is
Coping is wat je doet — denkend of handelend, bewust of onbewust — zodra een situatie je stress geeft. Een copingstrategie is daarbij één techniek: plannen, afleiding zoeken, steun vragen. Je copingstijl is iets anders: het terugkerende patroon van strategieën dat je typisch inzet, over veel situaties en jaren heen.
De voorbeelden hieronder laten losse strategieën in actie zien, niet een volledige stijl. Herken je jezelf in meerdere reacties bij dezelfde situatie? Dan begint daar al een patroon zichtbaar te worden — precies wat een copingstijl test in kaart brengt.
Drie situaties, veertien reacties
Elke reactie hieronder is gelabeld met de strategie uit de Brief COPE die hij illustreert. Samen dekken de drie situaties alle 14 strategieën, telkens één keer.
Een deadline op werk
De deadline nadert en je merkt dat het krap gaat worden. Vijf manieren waarop mensen daarop reageren:
Je blokkeert de rest van de dag in je agenda en werkt de taak in één keer af.
Actief Aanpakken
Je zet de deadline om in een lijst met concrete deelstappen, met tijden erbij.
Planning
Je vraagt een collega of hij een deel van het werk kan overnemen.
Praktische Hulp Zoeken
Je opent toch je telefoon en scrolt tien minuten door het nieuws.
Afleiding Zoeken
Je zegt tegen jezelf dat de deadline vast wel wordt verzet, zonder dat te hebben gecheckt.
Ontkenning
Een conflict in een relatie
Een meningsverschil met je partner is uitgelopen op een echte ruzie. Vijf manieren waarop mensen daarmee omgaan:
Je bedenkt dat de ruzie ook laat zien dat jullie beiden om de relatie geven.
Positief Herkaderen
Je accepteert dat je partner er nu eenmaal anders over denkt dan jij.
Acceptatie
Je belt een vriendin om je verhaal kwijt te kunnen, zonder meteen een oplossing te willen.
Emotionele Steun Zoeken
Je zegt hardop dat je boos en gekwetst bent, in plaats van het weg te slikken.
Gevoelens Uiten
Je denkt dat het conflict er vooral is omdat jij tekortschiet.
Zelfbeschuldiging
Een tegenslag met je gezondheid
Een teleurstellende uitslag of een langdurige klacht zet je leven even op zijn kop. Vier manieren waarop mensen daarop reageren:
Je maakt er tegenover vrienden een grap over, om de spanning wat te breken.
Humor
Je zoekt troost in gebed of meditatie.
Religie/Spiritualiteit
’s Avonds drink je een paar glazen wijn extra om minder aan de uitslag te denken.
Middelengebruik
Je stopt met de behandeladviezen opvolgen, omdat het toch geen zin lijkt te hebben.
Opgeven
Probleemgericht, emotiegericht, vermijdend
Onderzoekers delen de 14 strategieën van de Brief COPE in drie indelingen in. Probleemgerichte coping pakt de situatie zelf aan: Actief Aanpakken, Planning en Praktische Hulp Zoeken. Emotiegerichte coping richt zich op de gevoelens die de situatie oproept: Positief Herkaderen, Acceptatie, Humor, Religie/Spiritualiteit, Emotionele Steun Zoeken en Gevoelens Uiten. Vermijdende coping stelt de situatie of de gevoelens erover uit: Afleiding Zoeken, Ontkenning, Middelengebruik, Opgeven en Zelfbeschuldiging.
De Brief COPE meet alle drie de indelingen in één vragenlijst. Geen van de drie is bij voorbaat de goede: iemand die vooral probleemgericht reageert op een situatie die niet te beïnvloeden is, raakt daar uitgeput van, terwijl vermijding daar juist tijdelijk lucht kan geven.
Waarom geen strategie fout is
Ontkenning en afleiding staan vaak te boek als maladaptief, maar context bepaalt of dat klopt. Even niet aan een uitslag denken op de avond dat je hem hebt gekregen, kan precies zijn wat je nodig hebt om staande te blijven. Datzelfde geldt voor humor bij een tegenslag: het relativeert zonder de situatie te ontkennen.
Een strategie wordt pas een probleem als ze de enige blijft. Wie maandenlang alleen ontkent of alleen afleiding zoekt, laat het onderliggende probleem ongemoeid. Het patroon telt, niet de incidentele keuze.
De 14 strategieën in één overzicht
Actief Aanpakken
Direct concrete stappen zetten om de bron van de stress aan te pakken.
Planning
Vooraf uitdenken welke aanpak het probleem het beste oplost.
Praktische Hulp Zoeken
Advies of concrete hulp vragen aan mensen om je heen.
Positief Herkaderen
De situatie zo bekijken dat er ook iets goeds in te vinden is.
Acceptatie
Erkennen dat de situatie is zoals ze is, zonder ze te ontkennen.
Humor
Er grappen over maken om de druk draaglijker te maken.
Religie/Spiritualiteit
Steun en troost zoeken in geloof of spirituele overtuigingen.
Emotionele Steun Zoeken
Troost en begrip zoeken bij anderen, niet per se een oplossing.
Gevoelens Uiten
Boosheid, verdriet of frustratie hardop of zichtbaar uiten.
Afleiding Zoeken
Je aandacht tijdelijk ergens anders op richten.
Ontkenning
Weigeren te geloven dat het probleem er echt is.
Middelengebruik
Alcohol of andere middelen inzetten om je beter te voelen.
Opgeven
Stoppen met proberen de situatie aan te pakken.
Zelfbeschuldiging
Jezelf de schuld geven van wat er gebeurd is.
Je eigen patroon meten
De voorbeelden hierboven zijn losse momentopnames. Wil je weten welke mix van strategieën jij zelf gewoonlijk inzet, dan meet de Coping Test van Innerscape dat met de Brief COPE: 28 stellingen, ongeveer 4 minuten, gratis en zonder account.
Bronnen
Carver, C. S. (1997). You want to measure coping but your protocol’s too long: Consider the Brief COPE. International Journal of Behavioral Medicine, 4(1), 92–100.
Carver, C. S., Scheier, M. F., & Weintraub, J. K. (1989). Assessing coping strategies: A theoretically based approach. Journal of Personality and Social Psychology, 56(2), 267–283.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, Appraisal, and Coping. New York: Springer.
Geschreven door Remco Volmer, oprichter van Innerscape.
Ontdek de brede persoonlijkheidstest van Innerscape — acht wetenschappelijke tests, één AI-profiel.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een copingstijl en een copingstrategie?+
Een copingstrategie is één techniek die je in een specifieke situatie inzet, zoals planning of afleiding zoeken. Je copingstijl is het terugkerende patroon van strategieën dat je typisch kiest, over veel situaties heen. De voorbeelden op deze pagina laten losse strategieën in actie zien; je copingstijl meet je met de Brief COPE.
Welke copingstijl is het beste?+
Geen enkele. Probleemgerichte strategieën werken vaak goed bij situaties die je zelf kunt beïnvloeden, emotiegerichte strategieën helpen bij wat je niet kunt veranderen, en zelfs vermijdende strategieën zijn soms kortstondig functioneel. Effectieve coping hangt af van de situatie, niet van één vaste stijl die overal wint.
Wat zijn voorbeelden van vermijdende coping?+
Afleiding zoeken (je aandacht ergens anders op richten), ontkenning (weigeren te geloven dat het probleem er is), middelengebruik (alcohol of andere middelen om je beter te voelen) en opgeven (stoppen met proberen). Ze bieden vaak korte-termijnverlichting maar houden het onderliggende probleem in stand als ze de enige strategie blijven.
Hoe ontdek ik mijn copingstijl?+
Met een copingstijl test zoals de Brief COPE: 28 stellingen die 14 strategieën scoren en laten zien welke mix je gewoonlijk inzet. Innerscape biedt die gratis en zonder account aan op de coping test.
Is elke vermijdende reactie automatisch een probleem?+
Nee. Even niet aan iets denken of een avond afleiding zoeken kan precies zijn wat je nodig hebt om weer op adem te komen. Het wordt pas een probleem als vermijding de enige strategie is en het onderliggende probleem nooit aan bod komt.
Wat is het verschil tussen probleemgerichte en emotiegerichte coping?+
Probleemgerichte coping pakt de situatie zelf aan: plannen maken, hulp vragen, direct handelen. Emotiegerichte coping richt zich op de gevoelens die de situatie oproept: accepteren, herkaderen, steun zoeken. Beide kunnen adaptief zijn — welke van de twee helpt, hangt af van of de situatie zelf te veranderen is.
Meer ontdekken